Racisme

Racisme is een complex fenomeen en er bestaat geen algemene consensus over de beste definitie van racisme. In ieder geval gaat het over een geheel van vooroordelen en discriminerende praktijken gebaseerd op een ideologie van ongelijkheid. Hieronder vindt u enkele toonaangevende definities.

Definitie van de Europese Commissie tegen racisme en intolerantie:

Racisme = het geloof dat een kenmerk zoals zogenaamd “ras”, kleur, taal, religie, nationaliteit of nationale of etnische origine verantwoording biedt voor:

  • Minachting voor een persoon of een groep personen
  • De notie van superioriteit van een persoon of een groep personen

Definitie van Unesco (Verklaring met betrekking tot ras en raciale vooroordelen, 1978):

Racisme omvat:

  • racistische ideologieën
  • attitudes gebaseerd op raciale vooroordelen
  • discriminerend gedrag
  • structurele condities en geïnstitutionaliseerde praktijken die raciale ongelijkheid veroorzaken
  • de bedrieglijke idee dat discriminerende relaties tussen groepen moreel en wetenschappelijk te rechtvaardigen zijn

Definitie van de socioloog Michel Wieviorka:

Racisme  = een ideologie:

  • die zich vertaalt in vooroordelen, discriminerende praktijken, segregatie en geweld en die machtsrelaties tussen sociale groepen inhoudt
  • die een stigmatiserende functie heeft, alsook een functie van legitimatie en dominantie
  • waarvan de logica van ondergeschiktheid en differentiatie kan verschillen in tijd en ruimte

Een vooroordeel is een negatieve houding tegenover een bepaalde groep of individuele leden van die groep op basis van enkele kenmerken. Als we het over racisme hebben, zijn dit kenmerken zoals bv. huidskleur, vermeende culturele of etnische eigenschappen, geloof, …

Raciale discriminatie

Het begrip dat gedefinieerd wordt in de anti-discriminatie en anti-racisme wetgeving is raciale discriminatie.

 

Wat is het verschil tussen raciale discriminatie en racisme?

We spreken pas van raciale discriminatie wanneer, op basis van racistische vooroordelen mensen slechter worden behandeld omdat zij behoren tot de groep die men als ‘anders’ beschouwt.

Raciale discriminatie:

De antiracisme- en anti-discriminatiewetgeving omvat vijf zogenoemde ‘raciale criteria’: nationaliteit, nationale of etnische afstamming, zogenaamd ras, huidskleur en afkomst.

Op grond van die criteria zijn strafbaar:

  • directe of indirecte discriminatie: iemand ontslaan, of weigeren om hem aan te nemen; weigeren aan iemand te verhuren, enzovoort
  • haatboodschappen: aanzetten tot haat, geweld of discriminatie
  • haatmisdrijven: diverse vormen van geweld, fysieke en verbale agressie of pesterijen op school, op het werk, bij sport, op internet en sociale media

Hoe kunt u discriminatie bewijzen?

Het slachtoffer moet niet bewijzen dat hij gediscrimineerd wordt, de dader moet bewijzen dat hij niet gediscrimineerd heeft. De rechten van het slachtoffer zijn dus beter beschermd. De antidiscriminatiewet is een strafwet. Ze bestraft ook het aanzetten tot discriminatie, haat of geweld. Door de wet is het mogelijk om haatmisdrijven strenger te bestraffen.

Voorbeeld

Een persoon wordt in elkaar geslagen. Het onderzoek wijst uit dat de dader het slachtoffer sloeg omdat de persoon een andere huidskleur heeft. Het slachtoffer werd dus geslagen op basis van een raciaal criterium, wat een verwerpelijke beweegreden of een verzwarende omstandigheid is. De rechter kan de minimumstraf daardoor verdubbelen.

Share This